Jakub Rakowski 
Kiedy, jeśli nie jesienią, jest najlepsza pora na lekturę książek o tematyce II wojny światowej? Dlatego postanowiłem przygotować takie pozycje, które miłośnik historii musi znać. Poniżej znajdziecie moje pięć książek, które każdy fan II wojny światowej powinien przeczytać jesienią.
Książki o II wojnie światowej – 5 tytułów, które warto przeczytać
Tematyka historii XX wieku jest tą, którą bez trudu możemy znaleźć na półkach naszych lokalnych lub popularnych księgarni. Masa tytułów oraz coraz to nowsze publikacje bardziej oraz mniej znanych autorów spowodowały, iż na temat II wojny światowej możemy znaleźć wszystko, czego tylko nasza dusza zapragnie: początki władzy NSDAP w Niemczech w latach 30. problematyka wojny domowej w Hiszpanii tudzież losy zbrodniarzy wojennych w państwach obydwu ameryk to tylko przykłady oraz niewielka część tego co kryje się pod fasadą tej dziedziny literatury.
Jednak, jeżeli jesteś osobą, która albo się zagubiła w morzu licznych tytułów historycznych, albo dopiero zaczynasz swoją przygodę z historią XX wieku, postanowiłem przygotować 5 najważniejszych tytułów, które dla mnie, jako miłośnika historii, są bezapelacyjne pozycjami, które warto przeczytać jesienią, w szczególności dla tych, którzy są głodni wiedzy.
1. Volker Ullrich – „Osiem dni maja. Ostateczny upadek III Rzeszy”
Zaczynając od jednej z najmocniejszych lektur, warto wspomnieć, iż sama okładka oraz tytuł podpowiadają czytelnikowi czego dana książka dotyczy, bowiem skupia się on na końcowych dniach istnienia III Rzeszy. Jednak autor podkreśla fundamentalną rolę zwykłych obywateli, którzy w akcie desperacji byli w stanie odebrać życie nie tylko sobie, lecz i także swoim bliskim. Strach przed zbliżającą się Armią Czerwoną, a co za tym idzie przed grabieżą, gwałtem oraz śmiercią był ogromny oraz często także uzasadniony, gdyż podczas ostatnich dni działań zbrojnych armia Związku Radzieckiego znajdowała się już na niemieckiej ziemi, czyli między innymi w Prusach Wschodnich oraz na Śląsku. Opracowanie wydaje się być także idealną dla osób zainteresowanych losami ostatnich więźniów obozów koncentracyjnych, albowiem nierzadko występują tam opisy zniesławionych marszów śmierci, a także słynnych przypadków ucieczek uchodźców zarówno tych, którzy byli ofiarami systemu nazistowskiego oraz zwykłych obywateli III Rzeszy na zachód.
2. Hans-Ulrich Rudel – „Stuka Pilot”
Kolejny tytuł, po który warto sięgnąć różni się od poprzedniej pozycji w szczególności tym, iż autor, jeden z najskuteczniejszych pilotów samolotów bombowych, służący w Luftwaffe przez cały okres II wojny światowej, próbuje „złowić” czytelnika i przegnać go na własną stronę ideologiczną. Zapiski Rudela rzucają nam światło na to jak przez cały okres wojenny działało Luftwaffe, w jaki sposób sztab generalny przeprowadzał misje bojowe oraz jak niebezpiecznym zajęciem było pilotowanie samolotu wojskowego w tamtym okresie, czyli częste lądowania awaryjne, które ostatecznie doprowadziły autora do amputacji nogi. Co najciekawsze, dziennik rzuca światło na bezkrytyczne oddanie tysięcy żołnierzy Adolfowi Hitlerowi oraz jego partii, warto wspomnieć, iż sam Hans Rudel, który notabene przeżył wojnę i wyemigrował do Argentyny, nie porzucił swoich poglądów i wspierał powojenne ugrupowania nazistowskie, do których należeli inni, znani oraz poszukiwani zbrodniarze tacy jak Josef Mengele czy Werner Naumann.
3. Norman Davies – „Europa walczy 1939-1945. Nie takie proste zwycięstwo”
Elementarz wiedzy o II wojny światowej, który można polecić wszystkim głodnym wiedzy, nie tylko miłośnikom historii. Tytuł jako jeden z pierwszych odrzucił klasyczne postrzeganie tej najkrwawszej wojny jako walki dobra ze złem oraz skłania czytelnika do przemyśleń, bowiem poruszane są wątki wydarzeń, w których udział brała zwykła ludność cywilna. Opisy zbrodni nie zamykają się tylko na wojskach Hitlera oraz Stalina, lecz także wojsk alianckich. Davies w jednym ze swoich największych dzieł stara się wyciągnąć czytelnika ponad podziały polityczne, dlatego też warto przeczytać ten tytuł z pewną dozą neutralności, odkładając na bok to, co do tej pory wiedzieliśmy i wywnioskowaliśmy po przeczytaniu innych książek historycznych.
4. Guy Sajer – „Zapomniany żołnierz”
Najstarszy tytuł z listy, bowiem został wydany w 1965 roku, zaledwie 20 lat po wojnie odpowiada nam na pytania, które przynajmniej raz zadał sobie każdy człowiek: „co czuje zwykły, mało znaczący żołnierz na froncie?”. Pomimo iż tytuł jest zaliczany do autobiografii, po przeczytaniu tego dzieła można odnieść wrażenie, że taki sam, gorszy lub podobny los czekał na wielu młodych ludzi, którzy za pomocą siły lub propagandy zostali wcieleni do śmiercionośnych dywizji Wehrmachtu lub Waffen SS. W tej poruszającej powieści autobiograficznej, młody 17-letni chłopak z Alzacji wstąpił do dywizji Grossdeutschland, aby następnie walczyć na froncie wschodnim. W książce znajdziemy liczne opisy bitew, rosyjskiego mrozu oraz ogólnego chaosu, w szczególności tego, który pojawił się w 1943 roku, kiedy to niemiecka machina wojenna zaczęła powoli zwalniać, aby następnie zacząć wycofywać się, aż do swojej ojczystej ziemi. Zapiski tego młodego żołnierza sprawiają, iż współodczuwa się wraz z autorem piekło wojny.
5. Hugh Ambrose – „Pacyfik. Piekło było za oceanem”
Zestawienie nie byłoby kompletne bez pozycji poświęconej walkom na drugim końcu globu – starciom między USA a Cesarstwem Japonii. Hugh Ambrose, historyk i konsultant słynnego serialu HBO „Pacyfik”, zebrał wspomnienia pięciu uczestników walk na Filipinach, Iwo Jimie czy Okinawie. Oprócz szczegółowych informacji prosto z pola bitwy, autor ukazuje chronologicznie cały schemat wojny na Pacyfiku, rozsiewa wątpliwości oraz urozmaica wątki, na które możemy się natknąć oglądając hitowy serial HBO. Tytuł w szczególności polecam miłośnikom kinematografii oraz fanom filmów takich jak: „Szeregowiec Ryan” lub „Kompania Braci”. Książkę czyta się łatwiej niż większość poprzednich pozycji, nie zmienia to faktu, że jest to także niesamowita dawka wiedzy dla osób raczkujących w tym temacie lub orientujących się już bardziej lub mniej.
Podane powyżej propozycję książek zawierają różne spojrzenia na okres II wojny światowej – od chłodnej analizy historycznej, po zapiski zwykłych żołnierzy, biorących udział na froncie zachodnim lub wschodnim. Jest to według mnie lista, po którą powinien sięgnąć ten, kto chcę poznać prawdę historyczną, nie zbędne statystyki, które i tak ostatecznie nie odpowiadają nam na najważniejsze pytania.
